VIN (Vehicle Identification Number) avtomobilin unikal identifikasiya nömrəsidir. O, 17 simvoldan ibarət olur və hər bir avtomobil üçün fərdi şəkildə təyin edilir. VIN kodu avtomobilin “şəxsiyyət vəsiqəsi” hesab olunur və onun istehsalı, texniki xüsusiyyətləri və keçmişi haqqında mühüm məlumatları özündə əks etdirir.

VIN kodu sizə hansı məlumatları verir?

VIN kodu vasitəsilə aşağıdakı məlumatları əldə etmək mümkündür:

• İstehsalçı və istehsal ölkəsi;
• Buraxılış ili və modeli;
• Mühərrik tipi və komplektasiya məlumatları;
• Zavoddan çıxış xüsusiyyətləri;
• Bəzi hallarda servis və texniki baxış tarixçəsi;
• Qəza, sığorta və hərrac məlumatları (məlumat bazasından asılı olaraq).

VIN kodu nəyə görə vacibdir?

        Xüsusilə işlənmiş avtomobil alarkən VIN kodunun yoxlanılması böyük əhəmiyyət daşıyır. Bu yoxlama vasitəsilə avtomobilin keçmişi barədə vacib məlumatlar əldə etmək, gizlədilmiş qəzaları, yürüş (kilometraj) uyğunsuzluğunu və digər riskləri aşkar etmək mümkündür.

Praktik nümunə

Təsəvvür edin ki, satış elanında avtomobil “qəzasız və orijinal yürüşlü” kimi təqdim olunur. Siz avtomobilin VIN kodunu beynəlxalq məlumat bazasında yoxlayırsınız və məlum olur ki:

• avtomobil bir neçə il əvvəl ciddi yol-nəqliyyat hadisəsi keçirib;
• hava yastıqları açılıb və sonradan dəyişdirilib;
• sığorta şirkəti tərəfindən iri həcmli zərər qeydə alınıb;
• əvvəlki texniki baxış zamanı yürüş 240 min km olduğu halda, hazırda odometrdə 165 min km göstərilir.

Belə bir yoxlama sizi həm maddi zərərdən, həm də təhlükəsizlik baxımından riskli avtomobil almaqdan qoruya bilər.

VIN kodunu harada tapmaq olar?

VIN kodunu adətən aşağıdakı yerlərdə tapmaq mümkündür:

• avtomobilin ön şüşəsinin alt hissəsində;
• sürücü qapısının dirəyində;
• texniki pasportda (qeydiyyat şəhadətnaməsində).

Daha sonra bu kodu CarVertical, CARFAX, Vinreportspro, AutoCheck kimi beynəlxalq platformalarda və ya avtomobil istehsalçısının rəsmi diler bazalarında yoxlamaq mümkündür.

Alıcılar üçün faydalı məsləhət

İşlənmiş avtomobil alarkən aşağıdakı dörd mənbədə göstərilən VIN kodlarını müqayisə edin:

• Ön şüşənin altındakı VIN kodu
• Qapı dirəyindəki VIN kodu
• Texniki pasportdakı VIN kodu
• Elektron məlumat bazasında görünən VIN kodu

     Bu məlumatlar bir-biri ilə tam uyğun olmalıdır. Hər hansı uyğunsuzluq avtomobilin sənədləri və ya keçmişi ilə bağlı əlavə araşdırma aparılması zərurətini yarada bilər.

Maraqlı fakt

       VIN kodunda I, O və Q hərflərindən istifadə edilmir. Bunun əsas səbəbi bu hərflərin 1 və 0 rəqəmləri ilə vizual olaraq qarışdırılmasının qarşısını almaqdır. VIN kodunun yoxlanılması çox faydalı olsa da, təqdim olunan məlumatların həcmi istifadə olunan məlumat bazasından və avtomobilin istismar olunduğu ölkədən asılı olaraq dəyişə bilər. Buna görə də, avtomobil alarkən VIN yoxlanılmasını texniki baxış və peşəkar ekspertiza ilə birlikdə aparmaq tövsiyə olunur.

Nəticə

     İşlənmiş avtomobil alarkən yalnız xarici görünüşə və satıcının verdiyi məlumata etibar etmək düzgün yanaşma deyil. VIN kodunun yoxlanılması avtomobilin istehsal tarixi, komplektasiyası, mümkün qəza tarixçəsi və digər vacib məlumatlar barədə ilkin təsəvvür yaradır. Cəmi bir neçə dəqiqə vaxt aparan bu sadə yoxlama gələcəkdə sizi böyük maliyyə itkilərindən, hüquqi problemlərdən və təhlükəsizlik risklərindən qoruya bilər. Avtomobil alışı zamanı verilə biləcək ən düzgün qərarlardan biri məhz “əvvəl VIN kodunu yoxla, sonra qərar ver” prinsipinə əməl etməkdir.

Müəllif: Elnur Quliyev